Dzisiejsze Słowo prowadzi mnie do bardzo poważnej prawdy: za wierność Bogu nieraz trzeba zapłacić cenę. Jeremiasz staje wobec groźby śmierci, bo głosi słowo Pana. Jan Chrzciciel ginie, bo nie milczy wobec grzechu. A ja muszę zapytać siebie: czy jestem gotów trwać przy prawdzie także wtedy, gdy staje się niewygodna?
Pierwsze czytanie pokazuje Jeremiasza oskarżonego przez kapłanów i proroków. Domagają się dla niego śmierci, bo powiedział słowo, które było trudne do przyjęcia. Jeremiasz nie broni siebie ludzkimi sposobami. Nie manipuluje. Nie wycofuje się ze strachu. Mówi jasno: „Pan posłał mnie, bym mówił przeciw temu domowi i temu miastu wszystkie słowa, które słyszeliście.”
To zdanie bardzo mnie zatrzymuje. Jeremiasz wie, że nie mówił od siebie. Nie szukał konfliktu dla samego konfliktu. Nie chciał być surowy, aby kogoś upokorzyć. Był posłany przez Boga. To uczy mnie, że prawda Boża nie zawsze jest łatwa, ale zawsze ma cel zbawczy. Bóg nie napomina po to, żeby zniszczyć człowieka. Napomina, żeby go ocalić. Jeremiasz mówi dalej: „Poprawcie postępowanie i uczynki wasze, słuchajcie głosu Pana, Boga waszego.”
W tym jednym zdaniu jest serce proroctwa. Bóg nie chce śmierci grzesznika. Bóg chce nawrócenia. Nawet mocne słowo jest zaproszeniem do życia. Nawet ostrzeżenie jest wyrazem miłosierdzia. Nawet trudna prawda jest łaską, jeśli prowadzi mnie do poprawy. Pytam dziś samego siebie: Czy przyjmuję Boże napomnienia? Czy potrafię słuchać prawdy o sobie? Czy nie obrażam się, gdy Słowo Boże dotyka mojego grzechu, pychy, zaniedbania albo przywiązania? Czy nie wolę czasem uciszyć proroka, zamiast zmienić serce?
Jeremiasz jest gotów oddać swoje życie. Mówi: „Oto jestem w waszym ręku. Uczyńcie ze mną, co uznacie za dobre i słuszne.” To jest postawa człowieka całkowicie oddanego Bogu. On nie trzyma kurczowo swojego bezpieczeństwa. Nie zmienia prawdy, aby ocalić siebie. Wie, że jego życie należy do Pana.
To bardzo mocno zawstydza moje serce. Bo ja często boję się o wiele mniejszych rzeczy. Boję się niezrozumienia. Boję się krytyki. Boję się utraty uznania. Boję się, że komuś się nie spodoba moje świadectwo. Boję się powiedzieć jasno, że coś jest grzechem. Boję się bronić Ewangelii, kiedy inni ją lekceważą. A Jeremiasz uczy mnie, że nie można bardziej bać się ludzi niż Boga.
Psalm jest modlitwą człowieka uciśnionego: „W Twojej dobroci wysłuchaj mnie, Panie.” To wołanie bardzo pasuje do Jeremiasza i do Jana Chrzciciela. Człowiek wierny Bogu nie zawsze jest rozumiany. Czasem zostaje odrzucony właśnie dlatego, że nie chce zdradzić prawdy. Czasem jego gorliwość zostaje uznana za przesadę. Czasem miłość do Boga staje się powodem cierpienia. Psalmista modli się: „Wyrwij mnie z bagna, abym nie zatonął.” Jak bardzo ludzka jest ta modlitwa.
Bo czasem człowiek czuje, że trudności go wciągają. Że niezrozumienie, oskarżenia, samotność, zmęczenie i walka duchowa stają się jak bagno. Nie zawsze potrafi sam z tego wyjść. Wtedy pozostaje wołanie: Panie, wysłuchaj mnie w swojej dobroci. Nie dlatego, że jestem mocny. Nie dlatego, że sobie poradzę. Ale dlatego, że Ty jesteś wierny. Psalm kończy się jednak nadzieją: „Pan wysłuchuje biednych i swoimi więźniami nie gardzi.” To bardzo ważne. Bóg nie gardzi człowiekiem, który cierpi dla sprawiedliwości. Nie zapomina o tych, którzy są osamotnieni z powodu prawdy. Nie opuszcza swoich proroków, nawet jeśli ludzie ich odrzucają.
Aklamacja mówi: „Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.” To słowo prowadzi mnie wprost do Ewangelii o śmierci Jana Chrzciciela. Jan jest człowiekiem prawdy. Nie umie milczeć tam, gdzie grzech niszczy człowieka. Mówi Herodowi: „Nie wolno ci jej mieć.” To krótkie zdanie kosztowało go więzienie, a potem życie. Jan Chrzciciel pokazuje, że prawdziwa miłość nie zawsze polega na milczeniu. Czasem miłość musi powiedzieć prawdę. Nie z nienawiści. Nie z wyższości. Nie po to, aby upokorzyć. Ale po to, aby ocalić sumienie.
Herod słucha Jana, ale nie ma odwagi się nawrócić. Jest w nim jakiś lęk, może nawet szacunek, ale grzech trzyma go mocniej niż prawda. Potem dochodzi pycha, przysięga złożona przed gośćmi, ludzka opinia, presja chwili. I Herod wybiera śmierć proroka zamiast upokorzenia własnej ambicji. To bardzo mocne ostrzeżenie. Człowiek może wiedzieć, że ktoś mówi prawdę, a jednak jej nie przyjąć. Może cenić proroka, ale nie zmienić życia. Może bać się Boga, ale bardziej bać się ludzi. Może rozpoznać dobro, a jednak ulec presji otoczenia.
Pytam dziś siebie: Czy nie ma we mnie czegoś z Heroda? Czy nie słucham czasem Słowa Bożego z pewnym poruszeniem, ale bez decyzji nawrócenia? Czy nie odkładam zmiany, bo boję się konsekwencji? Czy nie bardziej zależy mi na opinii ludzi niż na wierności Bogu? Śmierć Jana Chrzciciela jest dramatem ludzkiego sumienia. Ginie prorok, bo ktoś nie chciał uznać prawdy o swoim grzechu. Ginie człowiek sprawiedliwy, bo pycha i pożądanie zamknęły serce możnego.
Ale Jan nie przegrywa. Po ludzku zostaje ścięty. Duchowo pozostaje zwycięzcą. Bo nie zdradził prawdy. Nie cofnął się. Nie sprzedał sumienia za bezpieczeństwo. Nie milczał wtedy, gdy trzeba było mówić.
Dzisiejsze wspomnienie św. Alfonsa Marii Liguoriego bardzo pięknie wpisuje się w to Słowo. Był pasterzem, teologiem moralistą, człowiekiem głębokiego sumienia i wielkiego miłosierdzia. Uczył, że prawda moralna nie jest ciężarem rzuconym na człowieka, ale drogą do wolności. Jednocześnie przypominał, że Boże miłosierdzie jest większe niż ludzka słabość.
Święty Alfons pomaga mi zrozumieć równowagę dzisiejszego Słowa. Nie wolno zdradzić prawdy. Ale prawdę trzeba głosić z miłością. Nie wolno lekceważyć grzechu. Ale grzesznika trzeba prowadzić do miłosierdzia. Nie wolno fałszować sumienia. Ale sumienie trzeba formować cierpliwie, w świetle Ewangelii. Jeremiasz i Jan Chrzciciel przypominają mi o odwadze prawdy. Święty Alfons przypomina mi, że prawda i miłosierdzie nie są przeciwko sobie. Prawdziwe miłosierdzie nie ukrywa grzechu. Prawdziwa prawda nie odbiera nadziei.
Dzisiejsze Słowo zaprasza mnie: abym nie uciszał Bożego napomnienia, gdy dotyka mojego serca, abym miał odwagę poprawiać swoje postępowanie i uczynki, abym bardziej bał się utraty Boga niż ludzkiej opinii, abym w chwilach oskarżenia i niezrozumienia szukał oparcia w modlitwie, abym uczył się od Jana Chrzciciela wierności prawdzie, abym nie był jak Herod, który słucha, ale się nie nawraca, i abym za przykładem św. Alfonsa łączył prawdę z miłosierdziem.
Bo Słowo Boże nie jest dane po to, aby mnie upokorzyć. Jest dane po to, aby mnie ocalić. A człowiek naprawdę wolny to ten, który nie zdradza prawdy nawet wtedy, gdy prawda kosztuje.
Modlitwa
Panie Jezu, dziękuję Ci za proroków, którzy mieli odwagę mówić prawdę. Przebacz mi chwile, gdy uciszałem Twoje Słowo, bo było dla mnie niewygodne. Daj mi serce pokorne, zdolne przyjąć napomnienie i wejść na drogę nawrócenia. Ucz mnie odwagi Jeremiasza i wierności Jana Chrzciciela. Nie pozwól mi bardziej lękać się ludzi niż Ciebie. Przez wstawiennictwo św. Alfonsa Marii Liguoriego naucz mnie łączyć prawdę z miłosierdziem i prowadź moje sumienie drogą Ewangelii. Amen.